Bộ đồng tốc là gì? Tìm hiểu 5 cơ cấu đồng tốc hộp số
Bộ đồng tốc là gì? Nó là bộ phận được sử dụng trong xe hơi nhằm mục đích hạn chế tiếng ồn của bánh răng cũng như để quá trình sang số trở nên êm dịu. Hai bánh răng có tốc độ quay khác nhau, tạo lực ma sát làm đồng tốc trong di chuyển số. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết nên lựa chọn bộ đồng tốc nào cho thiết bị của mình, khái niệm, chức năng của nó là gì, hãy cùng xe nâng toàn quốc tìm hiểu chi tiết ngay trong bài viết dưới đây.
1. Bộ đồng tốc là gì?
Bộ đồng tốc là gì? Nó là một thành phần quan trọng trong động cơ của xe nâng hàng, giúp cải thiện khả năng vận hành của xe. Chức năng chính của phụ tùng này là làm cho quá trình chuyển số của hộp số trở nên mượt mà và nhẹ nhàng hơn. Khả năng này không chỉ tạo ra sự êm dịu trong quá trình di chuyển của xe nâng mà còn giúp tối ưu hóa hiệu suất, tiết kiệm năng lượng.
Bộ đồng tốc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng và truyền động, đảm bảo rằng lực đưa vào từ động cơ được chuyển đến bánh xe một cách hiệu quả nhất. Ngoài ra, nó có thể giúp giảm ma sát, độ hao mòn của các bộ phận khác, tăng tuổi thọ và độ ổn định của hệ thống.

2. Cấu tạo của bộ đồng tốc
Bộ đồng tốc hộp số là bộ phận quan trọng trong hệ thống xe. Dưới đây là mô tả về cấu tạo cơ bản của nó:

- Trục sơ cấp có các số tiến, mỗi số tiến sẽ khớp với một bánh răng tương ứng. Các bánh răng này được đặt trên trục thứ cấp và ứng trên trục này ở các thời điểm khác nhau.
- Bánh răng trên trục sơ cấp sẽ quay ngay cả khi vào ly hợp, không cố định và chạy kiểu lồng không.
- Moay ơ này ăn khớp với các trục bằng then bên trong. Hơn nữa, ống trượt ăn khớp với then vòng ngoài của moay ơ đồng tốc và di chuyển theo dọc trục.
- Ống trượt di chuyển theo dọc trục và ăn khớp với then vòng ngoài của moay ơ đồng tốc. Có 3 rãnh theo chiều dọc trục để chứa khóa chuyển đổi số.
- Khóa chuyển đổi số được luồn vào rãnh trên ống trượt. Lò xo của khóa này đẩy theo dạng chuyển số vào ống trượt.
- Rãnh then trên ống trượt chứa khóa chuyển đổi số. Khi cần số đang ở vị trí số trung gian, phần khóa sẽ luôn luồn kín trong rãnh then ở ống trượt.
3. Công dụng của bộ đồng tốc là gì?
Hiện nay có rất nhiều bộ đồng tốc khác nhau, tuy nhiên đều có chung những công dụng sau đây:

3.1 Giúp chuyển đổi số nhẹ nhàng, êm ái
Khi người lái thực hiện sang số, bộ phận đồng tốc sẽ ngay lập tức thực hiện truyền công suất. Nhờ vậy, xe có thể vận hành êm ái bất kể ngày hay đêm. Nó giúp giảm tiếng ồn của xe. Hơn thế nữa, khi chuyển số, người lái không cần đạp số ly hợp 2 lần, tránh mất thời gian.
3.2 Tăng tuổi thọ của bánh răng
Một trong những ưu điểm quan trọng nhất của bộ đồng tốc là khả năng ngăn chặn hiện tượng “trèo răng” của bánh răng trong quá trình vào khớp. Điều này giúp bảo vệ bánh răng khỏi sự mài mòn không mong muốn và đồng thời duy trì sự chính xác của hệ thống truyền động.
Không chỉ vậy, bộ đồng tốc còn đóng vai trò quan trọng trong quá trình đưa các khóa bánh răng vào trục một cách dễ dàng hơn. Quá trình này không chỉ giảm áp lực và ma sát, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc lắp đặt và bảo trì hệ thống truyền động.
3.3 Tăng hiệu suất
Công dụng này thể hiện rõ nhất trong thiết bị xe nâng hàng như xe nâng dầu:
- Bộ đồng tốc giúp tối ưu hóa hệ thống truyền động của xe nâng, làm cho mọi hành động di chuyển trở nên nhanh chóng và hiệu quả. Điều này quan trọng đối với xe nâng, vì tốc độ di chuyển càng nhanh thì thời gian hoàn thành công việc càng ngắn.
- Bộ đồng tốc giúp giảm mức độ mài mòn trên các bộ phận của xe nâng, từ đó làm tăng độ bền và tuổi thọ của hệ thống.
- Giảm tiếng ồn và rung lắc trong quá trình vận hành, tạo ra một môi trường làm việc an toàn, thoải mái hơn.
- Bằng cách làm cho xe nâng hoạt động nhanh chóng và hiệu quả hơn, bộ đồng tốc giúp rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa.
4. Phân loại bộ đồng tốc phổ biến hiện nay
Hiện nay trên thị trường có rất nhiều cơ cấu bộ đồng tốc khác nhau phục vụ cho các thiết bị trong sản xuất, vận hành, nâng hạ.

4.1 Cơ cấu đồng tốc loại có khóa
Cơ cấu đồng tốc loại có khóa là một thiết bị quan trọng trong hệ thống truyền động, nó đảm bảo sự liên tục trong việc chuyển động, truyền tải lực.
- Bánh răng trong bộ đồng tốc có khóa được thiết kế để vẫn quay ngay cả khi ly hợp đã được ngắt kết nối. Điều này có nghĩa là cơ cấu đồng tốc có khả năng tiếp tục chuyển động mà không bị ảnh hưởng bởi trạng thái của ly hợp.
- Các moay ơ đồng tốc được tích hợp và khớp với từng trục thông qua các then bên trong moay ơ đồng tốc. Điều này tạo ra một kết nối chặt chẽ, cho phép chuyển động liền mạch giữa các thành phần của hệ thống.
- Ống trượt kết nối với then bên vòng ngoài của moay ơ đồng tốc và có khả năng di chuyển dọc theo trục. Sự di chuyển này tạo điều kiện cho việc điều chỉnh cấu hình và vận hành của cơ cấu đồng tốc.
- Vòng đồng tốc được đặt vào giữa mặt côn của bánh răng số và moay ơ đồng tốc. Bên trong vòng đồng tốc có các rãnh nhỏ được bố trí để tăng cường ma sát. Sự tăng ma sát này có thể có tác động tích cực trong việc truyền động và ngăn chặn trơn trượt không mong muốn.
4.2 Cơ cấu đồng tốc kiểu hai/ ba mặt côn
Cơ cấu đồng tốc kiểu hai/ba mặt côn trong hệ thống truyền động xe là một tiến bộ quan trọng, nhằm tối ưu hóa khả năng ăn khớp và cải thiện hiệu suất chuyển động. Dưới đây là mô tả về cơ cấu đồng tốc này dựa trên thông tin đã được cung cấp:
- Cơ cấu đồng tốc kiểu hai/ba mặt côn được chọn lựa rộng rãi trong các dòng xe mới để tăng khả năng ăn khớp trong quá trình đồng tốc. Điều này làm tăng tính hiệu quả và đáng tin cậy của hệ thống truyền động.
- Được áp dụng nhiều ở bánh răng số 2 và số 3 trong hệ thống truyền động. Điều này có thể giải quyết các vấn đề liên quan đến đồng tốc ở những vị trí quan trọng này.
- Cơ cấu này chia đồng tốc thành 3 vòng là vòng ngoài, vòng giữa và vòng trong. Khi khoá bắt đầu chuyển số, vòng ngoài và vòng giữa tạo thành một mặt côn đơn, tương tự với vòng giữa và vòng trong. Điều này tạo ra lực ma sát từ tất cả các mặt côn, giúp tiêu diệt độ chênh lệch trên tốc độ quay.
- Vì tất cả các mặt côn đều tạo ra lực ma sát, cơ cấu này có khả năng tiêu diệt độ chênh lệch trên tốc độ quay, làm cho thời gian đồng tốc trở nên nhanh hơn và êm hơn.
- Cơ cấu đông tốc kiểu 2 mặt côn tương tự như cơ cấu đồng tốc kiểu 3 mặt côn, nhưng kiểu này không tạo ra đồng tốc giữa vòng trong và cụm bánh răng, giúp giảm ma sát, tăng hiệu suất.
4.3 Cơ cấu đồng tốc kiểu không khóa
Cơ cấu này không có khóa sẽ có lò xo khóa đóng vai trò của khóa chuyển số, dùng cho bánh răng số 5 hộp số ngang ở một số kiểu xe. Cơ cấu đồng tốc không khóa được cấu tạo từ 4 bộ phận chính như: Ống trượt, moay ơ đồng tốc, lò xo khóa và cuối cùng là vòng đồng tốc.

4.4 Cơ cấu đồng tốc số lùi
Đây là vòng đồng tốc của những số tiến sẽ làm giảm tốc độ quay của trục sơ cấp trước khi gài số lùi. Như vậy, việc ăn khớp giữa các bánh răng sẽ êm hơn. Đây là cơ cấu đang được sử dụng rất phổ biến hiện nay.
4.5 Cơ cấu thực hiện chặn trước số lùi
Đây là cơ cấu khá phức tạp, khó hiểu với người dùng hiện nay. Bạn cần chuyển số 3 bên trong sẽ tiếp xúc với chốt của trùng càng chuyển số 1. Điều này khiến càng chuyển số 1 dịch chuyển ra một khoảng cách nhỏ theo chiều bánh răng số 2. Điều này sẽ gây ra việc vòng đồng của bánh răng giảm tốc độ quay của trục sơ cấp.
Trên đây là các thông tin cơ bản về khái niệm, cấu tạo, chức năng, phân loại cơ cấu bộ đồng tốc cho bạn đọc tham khảo. Nếu quý khách hàng chưa chọn lựa được dòng phù hợp hoặc có nhu cầu tìm hiểu mua bộ đồng tốc, phụ tùng xe nâng hãy liên hệ ngay với xe nâng toàn quốc qua hotline 0869 981 388 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

