Cảm biến tốc độ là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu hư hỏng

Cảm biến tốc độ ra đời nhằm mục đích hỗ trợ người lái kiểm soát hướng lái an toàn. Tuy nhiên, nếu trong thời gian sử dụng liên tục lâu dài, không được bảo trì, bảo dưỡng thường xuyên sẽ khiến bộ phận này gặp sự cố. Dưới đây, xe nâng toàn quốc sẽ cung cấp cho quý khách hàng thông tin hữu ích về khái niệm, chức năng, phân loại, nguyên nhân, dấu hiệu hư hỏng của nó và cách bảo dưỡng tại nhà. 

1. Tổng quan về cảm biến tốc độ

Sự ra đời của cảm biến tốc độ giúp việc điều khiển ô tô trở nên thuận tiện và an toàn hơn. Tuy nhiên, việc sử dụng lâu dài, liên tục và không được bảo dưỡng thường xuyên dễ khiến bộ phận này gặp trục trặc.

1. Cảm biến tốc độ là gì?

Cảm biến tốc độ ô tô là một thành phần quan trọng trong hệ thống phanh điện tử, được thiết kế để đo lường tốc độ di chuyển của phương tiện. Trong trường hợp tốc độ xe thay đổi đột ngột, cảm biến này đóng vai trò quan trọng trong việc giữ cho người lái vẫn có khả năng kiểm soát hướng lái và giảm thiểu nguy cơ văng trượt.

Cảm biến sử dụng nguyên lý cảm ứng Hall để tạo ra tín hiệu. Khi tốc độ của xe thay đổi, cảm biến này tạo ra một dòng điện tín hiệu thấp, sử dụng thông tin về mức tiêu thụ hiện tại. Tín hiệu này được chuyển đến hệ thống điều khiển động cơ (ECM – Engine Control Module), giúp điều chỉnh hoạt động của động cơ để duy trì và kiểm soát tốc độ hiệu quả.

1.2 Cấu tạo của cảm biến tốc độ 

Cảm biến giảm tốc độ có cấu tạo đơn giản nhưng hiệu quả, bao gồm các thành phần chính sau:

• Nam châm vĩnh cửu: Nam châm này tạo ra một trường từ để tương tác với lõi từ.
• Lõi từ: Được đặt trong trường từ của nam châm và thường được làm từ vật liệu dễ từ chuyển động. Khi lõi từ chuyển động trong trường từ, nó tạo ra một dòng điện xoay chiều trong cuộn dây.
• Cuộn dây: Là một phần quan trọng, với số vòng dây thường được chọn để tối ưu hóa độ nhạy của cảm biến. Dòng điện được tạo ra trong cuộn dây khi lõi từ chuyển động, nó được sử dụng để đo tốc độ của phương tiện.

Tùy thuộc vào loại xe và hệ thống phanh, cảm biến tốc độ có thể được lắp đặt ở các vị trí khác nhau. Thông thường, nó được đặt ở hốc bánh xe khi phương tiện sử dụng đĩa phanh trên cả bốn bánh. Ngoài ra, cảm biến này có thể nằm ở hộp vi sai khi bánh sau của xe trang bị phanh tang trống.

1.3 Nguyên lý hoạt động của cảm biến tốc độ 

Cảm biến tốc độ xe hơi hoạt động dựa trên nguyên lý cảm ứng từ và có một cấu tạo đơn giản nhưng hiệu quả:

• Cảm biến có một nam châm và một bánh răng kim loại liên kết với nhau. Bánh răng này thường được đặt trong khu vực quay của bánh xe của xe hơi.
• Khi bánh xe quay, bánh răng kim loại cũng chuyển động theo. Sự chuyển động này tạo ra sự thay đổi trong trường từ do nam châm tạo ra.
• Khi các răng của bánh răng trượt qua nam châm, sự thay đổi trong trường từ tạo ra một dòng điện xoay chiều trong cuộn dây của cảm biến.
• Dòng điện xoay chiều được tạo ra được hiểu là tín hiệu điện của cảm biến tốc độ.
• Các tín hiệu điện này được báo qua số lượng xung tạo ra bởi sự chuyển động của bánh răng và nam châm. Số lượng xung này tương ứng với vận tốc của xe.
• Các xung được truyền vào bộ mạch cảm biến tốc độ, nơi chúng được xử lý để tính toán vận tốc của xe. Bộ mạch này có nhiệm vụ chuyển đổi tín hiệu từ cảm biến thành thông tin số học về tốc độ của phương tiện.

Nguyên lý làm việc này giúp cảm biến tốc độ hoạt động độc lập và chính xác trong việc đo lường tốc độ di chuyển của xe hơi, cung cấp thông tin quan trọng cho hệ thống phanh điện tử. Điều này đảm bảo an toàn tuyệt đối trong suốt quá trình vận hành.

2. Phân loại cảm biến tốc độ sử dụng phổ biến hiện nay

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại cảm biến khác nhau, phù hợp với nhu cầu sử dụng của từng doanh nghiệp và thiết bị sử dụng. Cụ thể, có 2 cách phân loại chính dựa trên cách hoạt động hoặc cách cảm biến. Dưới đây, xe nâng toàn quốc cung cấp cho bạn đọc những thông tin cụ thể:

2.1 Phân loại theo hở và kín

• Cảm biến hở: Được cấu tạo với một vòng kim loại và đầu đọc tách rời. Mặc dù có thiết kế đơn giản và chi phí sản xuất thấp, nhưng chúng có nhược điểm là dễ bám bụi, mảnh kim loại, hoặc cát. Các yếu tố ngoại vi này có thể làm thay đổi dòng điện cảm ứng thu được, đồng thời cảm biến hở khá khó vệ sinh và bảo dưỡng. Do những hạn chế này, cảm biến hở không thường được ưa chuộng và áp dụng trên các ô tô hiện đại.
• Cảm biến kín: Có cấu tạo bao gồm nam châm và bánh răng kim loại được lắp đặt khít với nhau. Thiết kế này khắc phục tình trạng bám bụi bẩn và các tác nhân ngoại vi có thể làm biến đổi dòng điện cảm ứng. Cảm biến kín có độ chính xác cao hơn so với cảm biến hở và thường được ưa chuộng trong các ứng dụng ô tô hiện đại. Tuy nhiên, để duy trì hiệu suất ổn định, chúng cần được bảo dưỡng thường xuyên.

2.2 Phân loại theo cách cảm biến

• Cảm biến tốc độ ô tô lưỡi gà: Là một dạng cảm biến thời xưa được sử dụng trong ô tô. Nó sử dụng dây cáp truyền động từ hộp số lên đồng hồ taplo và thường được lắp đặt trong các bảng đồng hồ loại kim. Tuy đơn giản, nhưng cảm biến này thường không cung cấp độ chính xác cao và đã ít được sử dụng hơn do sự phổ biến của các công nghệ cảm biến mới.
• Cảm biến quang học: Được cấu tạo từ đèn LED chiếu vào transistor quang học, được tích hợp trong bảng đồng hồ. Loại cảm biến này đang trở nên phổ biến và thường được sử dụng trong nhiều ứng dụng. Sự chuyển động của một vật thể, thường là một roto, trước đèn LED tạo ra sự thay đổi trong ánh sáng chiếu vào transistor quang học, tạo ra tín hiệu được sử dụng để đo tốc độ quay và hiển thị trên bảng đồng hồ.
• Cảm biến điện từ: Đây là loại cảm biến tốc độ được sử dụng rộng rãi nhất. Hoạt động của loại cảm biến này dựa trên trục thứ cấp của hộp số quay, khoảng cách giữa lõi của cuộn dây và roto tăng hoặc giảm tương ứng sẽ tạo ra điện áp xoay chiều AC trong cuộn dây. Dựa vào tần số của điện áp xoay chiều này, có thể xác định tốc độ quay của roto, từ đó biết được tốc độ của xe. Cảm biến điện từ được đánh giá cao do khả năng cung cấp thông tin chính xác và ổn định.

Trên đây là những loại cảm biến tốc độ phổ biến hiện nay. Nếu quý khách hàng chưa biết lựa chọn dòng nào phù hợp, hãy liên hệ ngay với xe nâng toàn quốc qua hotline 0869 981 388 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

3. Nguyên nhân dẫn đến cảm biến tốc độ bị hư hỏng

Nguyên nhân dẫn đến lỗi cảm biến tốc độ trên ô tô có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, tuy nhiên, chủ yếu là do cảm biến không được bảo dưỡng đúng cách trong thời gian dài. Dưới đây là một số nguyên nhân cụ thể mà bạn cần cân nhắc:

• Do tác động của thời gian và va chạm, bánh răng của cảm biến có thể mòn hoặc vỡ, ảnh hưởng đến khả năng đo tốc độ chính xác của cảm biến.
• Vòng điện trở mòn.
• Cảm biến bị bẩn vì hút bụi bẩn, mạt kim loại trong quá trình hoạt động.
• Đầu cắm, mạch điện bị hở, ngắn mạch vì thế kết nối kém, cho chỉ số sai.
• Do hộp PCM hoặc EBCM lỗi dẫn đến đưa ra chỉ số sai.

Do có nhiều nguyên nhân gây lỗi cảm biến trên ô tô, việc nhận biết dấu hiệu báo lỗi là quan trọng để người dùng có thể xác định nguyên nhân và thực hiện biện pháp khắc phục phù hợp. Dưới đây, xe nâng toàn quốc giúp bạn tìm ra những dấu hiệu để biết cảm biến trên xe của mình đang bị lỗi.

4. Những dấu hiệu hư hỏng của cảm biến tốc độ

Khi cảm biến tốc độ bị lỗi sẽ có những biểu hiện rất rõ ràng mà bạn chỉ cần để ý là có thể nhận ra. Dưới đây là một số dấu hiệu phổ biến, nếu gặp những vấn đề này, bạn nên ngay lập tức kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng để tự khắc phục trong một vài trường hợp.

4.1 Hệ thống phanh ABS gặp lỗi

Dấu hiệu của cảm biến tốc độ bị lỗi có thể dẫn đến sự không chính xác trong hoạt động của hệ thống phanh ABS, có thể nhận diện thông qua những biểu hiện sau:

• Khi cảm biến tốc độ không hoạt động đúng cách, ECU không nhận được thông tin chính xác về tốc độ di chuyển của xe. Điều này dẫn đến việc ABS hoạt động không chính xác, có thể gây bó cứng bánh xe thay vì giảm áp suất phanh để ngăn chặn hiện tượng bó cứng.
• Do ABS không nhận được tín hiệu chính xác từ cảm biến tốc độ, có thể xảy ra hiện tượng bó cứng bánh xe, đặc biệt là khi di chuyển ở tốc độ cao. Điều này tăng nguy cơ mất kiểm soát và làm tăng rủi ro tai nạn.
• ABS hoạt động không chính xác có thể tạo ra tình huống nguy hiểm cho người lái, đặc biệt là khi phải phanh ở tốc độ cao. Bánh xe bó cứng có thể làm mất kiểm soát và gây tai nạn.

4.2 Đèn cảnh báo ABS bật sáng liên tục 

Dấu hiệu cảm biến tốc độ bị lỗi thường được nhận diện thông qua việc đèn cảnh báo ABS trên bảng điều khiển bật sáng liên tục.

Khi cảm biến tốc độ gặp vấn đề, đèn cảnh báo ABS trên bảng điều khiển sẽ bật sáng liên tục sau khi khởi động xe. Điều này là dấu hiệu rõ ràng cho thấy hệ thống ABS không hoạt động đúng cách.

ABS sử dụng thông tin từ cảm biến tốc độ để điều khiển áp suất phanh cho từng bánh xe, giảm hiện tượng bó cứng khi phanh. Khi cảm biến tốc độ không hoạt động đúng cách, hệ thống ABS không thể nhận được thông tin chính xác và do đó báo hiệu lỗi.

Việc đèn cảnh báo ABS sáng liên tục có thể dẫn đến tình trạng mất kiểm soát của hệ thống phanh ABS, đặc biệt là trong điều kiện đường trơn hoặc khi phanh ở tốc độ cao.

4.3 Các chỉ số không hoạt động hoặc sai 

Đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhất của việc cảm biến bị hỏng hoặc lỗi. Khi xe vận hành nhưng các chỉ số trên bảng không hiện hoặc cảm giác lái ở vận tốc 80 km/h nhưng cảm biến chỉ hiện chỉ số rất thấp thì đó là lỗi cần phải khắc phục. Khi gặp trường hợp này, bạn có thể tự vệ sinh cảm biến tốc độ tại nhà và các bước hướng dẫn sẽ được xe nâng toàn quốc cung cấp ngay dưới đây.

5. Hướng dẫn vệ sinh cảm biến tốc độ trên xe ô tô

Trong quá trình vận hành liên tục, cảm biến tốc độ có thể phát sinh lỗi do không được vệ sinh thường xuyên. Nếu bạn có thể tự khắc phục các lỗi cảm biến tại nhà có thể thực hiện theo các bước đơn giản như dưới đây:

• Bước 1: Mở bánh xe

Bạn cần để xe ở vị trí bằng phẳng, rộng rãi và bắt đầu vệ sinh bằng cách dùng kích nâng gầm rồi mở lốp xe ra. Lưu ý, nếu tiến hành vệ sinh cảm biến lái thì đánh vô lăng qua bên phụ nhé.

• Bước 2: Tìm và tháo cảm biến

Thông thường cảm biến vận tốc đặt ở hốc bánh xe, nhưng đối với một số hãng xe khác có thể đặt ở hộp visai nên không khả thi để tự xử lý.

• Bước 3: Vệ sinh 

Sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên dụng để tiến hành làm sạch cảm biến. Việc sử dụng chất tẩy rửa thông thường là không khả thi.

• Bước 4: Lắp lại cảm biến và bánh xe

Sau khi tiến hành vệ sinh sạch sẽ, hãy lắp lại chúng vào bánh xe, siết chặt các bu lông

Tóm lại, cảm biến tốc độ trên xe là bộ phận quan trọng có ảnh hướng tới vận hành, an toàn của xe. Phía trên, xe nâng toàn quốc đã cung cấp cho bạn những thông tin quan trọng của bộ phận này. Nếu quý khách hàng còn điều gì phân vân về những vấn đề trên hoặc có nhu cầu tìm hiểu về xe nâng, hãy liên hệ ngay với xe nâng toàn quốc qua hotline 0869 981 388 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.