Van thủy lực: Khái niệm, phân loại và cách lựa chọn phù hợp

Van thủy lực là phụ tùng quan trọng điều hướng dòng chảy của dầu hoặc chất lỏng trong bộ máy vận hành của thiết bị như xe nâng, máy cẩu, xúc lật… Tuy nhiên không phải ai cũng nắm rõ nguyên lý hoạt động, có mấy loại van, cách lựa chọn linh kiện này sao cho tiết kiệm, chính xác nhất. Tất cả những câu hỏi này hãy cùng xe nâng toàn quốc trả lời ngay trong bài viết dưới đây.

1. Van thủy lực là gì?

Van thủy lực đóng một vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp và các hệ thống máy móc đòi hỏi kiểm soát chính xác của lực, mô men và chuyển động. Được thiết kế để làm việc với chất lỏng thủy lực, van này giúp điều chỉnh áp suất và lưu lượng chất lỏng để đạt được kiểm soát chính xác, ổn định trong hệ thống truyền động.

Van giúp phân chia dòng chất lỏng từ một nguồn chung thành các hướng khác nhau theo yêu cầu của hệ thống. Bằng cách điều chỉnh cấu trúc và vị trí của các lỗ thông hơi hoặc các khe hở bên trong van, người dùng có thể điều hướng dòng chất lỏng đi đúng theo hướng mong muốn.

Ngoài ra, Van thủy lực có khả năng mở và đóng cửa linh hoạt, cho phép người điều khiển mở van để cho phép chất lỏng chảy qua hoặc đóng van để ngăn chặn dòng chất lỏng đi qua. Sự đóng mở của van được điều khiển bằng cách sử dụng các thiết bị như piston, động cơ điện, hoặc các phương pháp điều khiển tự động.

Một trong những chức năng quan trọng của nó điều chỉnh lượng chất lỏng đi qua và áp suất của nó trong hệ thống. Bằng cách điều chỉnh kích thước của lỗ thông hơi hoặc diện tích tiết diện trong van, người điều khiển có thể điều chỉnh lượng chất lỏng và áp suất theo yêu cầu cụ thể của ứng dụng.

Như vậy, van thủy lực không chỉ đơn giản là một bộ phận cơ học, mà còn là một công cụ quan trọng trong hệ thống thủy lực.

2. Các loại van thủy lực

Van thủy lực vận hành dựa trên cơ chế từ trường hay lực cơ học, áp suất lưu chất lỏng… Dựa vào đó, người ta chia thành nhiều loại van khác nhau: Van an toàn, van một chiều, van chống lún, van phân phối, van giảm áp, van điều áp, van tuần tự, van khống chế hành trình, van gạt tay dầu… Mỗi dòng có chức năng, thiết kế, thông số khác nhau. Dưới đây cùng xe nâng toàn quốc tìm hiểu chi tiết về từng dòng để khách hàng có thể lựa chọn sử dụng chính xác nhất.

Van thủy lực được phân chia thành 3 nhóm chính: Van điều khiển hướng thủy lực, van điều khiển áp suất thủy lực, van điều khiển dòng chảy…

2.1 Van điều hướng dòng chảy (Directional control valves)

Đây là loại van thủy lực thông dụng nhất được gọi là van phân phối. Nó có chức năng thay đổi hướng chuyển động của dòng dầu.

Van 1 chiều thủy lực 

Van thủy lực một chiều là một thành phần không thể thiếu trong các hệ thống thủy lực, chịu trách nhiệm giữ cho hệ thống hoạt động một cách ổn định và an toàn. Với thiết kế nhỏ gọn, nó được lắp đặt trực tiếp trên các đường ống dẫn dầu và đánh giá là một trong những loại van điều khiển đơn giản nhất.

Chức năng chính của van này là ngăn chặn chất lỏng chảy ngược về bơm, tránh hỏng hóc và sự cố hệ thống. Nếu có sự tụt áp của máy bơm, van một chiều ở cửa ra của bơm sẽ ngăn chặn chất lỏng chảy về, điều này đặc biệt quan trọng để bảo vệ các thành phần của hệ thống.

Bên cạnh việc ngăn chặn chất lỏng chảy ngược, van một chiều còn giúp hạn chế sự rò rỉ và bảo vệ các ống dẫn khỏi hỏng hóc. Có hai loại van thủy lực một chiều phổ biến: van dạng trượt được sử dụng cho các ống dẫn dầu nằm ngang và van dạng cửa xoay chuyên dùng cho các ống dẫn dầu nhiều lớp.

Van thủy lực 5/3

Van thủy lực 5/3 là chịu trách nhiệm quan trọng trong việc điều khiển và điều chỉnh hoạt động của xi lanh thủy lực. Được gọi là “5/3” do có tổng cộng năm cửa điều khiển, bao gồm một cửa vào để chất lỏng nhập vào, hai cửa làm việc để kiểm soát việc lùi, tiến của xi lanh và hai cửa xả để xả chất lỏng ra khỏi van sau khi công việc của xi lanh hoàn thành.

Ngoài ra, van này có ba vị trí làm việc, bao gồm vị trí trái, vị trí phải và vị trí ở giữa. Mỗi vị trí này tương ứng với một chế độ hoạt động cụ thể của xi lanh, giúp định hình chính xác hướng di chuyển và tốc độ của nó.

Van thủy lực 5/2

Tương tự như van điều khiển hướng 5/3, van 5/2 có 2 vị trí và 5 cửa van: 2 cửa làm việc, 2 cửa xả, 1 cửa vào. Nếu sử dụng van thủy lực điều khiển điện thì coil sẽ là 24V hoặc 220V để tương thích với hệ thống.

Van thủy lực 4/3

Đây là loại được sử dụng rất phổ biến hiện nay. Khách hàng có thể dễ dàng tìm kiếm nó tại các đại lý phân phối phụ tùng xe nâng hay công ty cửa hàng phân phối thiết bị thủy lực. Chức năng chính của van 4/3 đó là cung cấp dầu vào các khoang phải và trái của xi lanh để điều khiển.

Van này được cấu tạo gồm 4 cửa (1 cửa vào, 2 cửa làm việc, 1 cửa xả) và 3 vị trí làm việc (trái, giữa, phải). Van thủy lực 4/3 điều khiển điện với 2 coil điện và lò xo đẩy trong thân van.

Khi ở trạng thái bình thường không có điện cấp vào van, lò xo đẩy van về vị trí giữa làm cửa ra vào, cửa xả đóng khiến xi lanh không hoạt động.

Ở trạng thái có điện, lõi sẽ thay đổi làm các cửa van bắt đầu chuyển động để thông với nhau tùy thuộc vào vị trí ban đầu của van lúc đó là trái hay phải. Dầu thủy lực sẽ được cung cấp vào xi lanh và sau khi hoàn thành công việc thì qua cửa xả về thùng dầu.

Van thủy lực 4/2

van này có 2 vị trí và 4 cửa van gồm: 1 cửa vào, 2 cửa làm việc và 1 cửa xả. Van 4/2 thường được lắp cho các xi lanh 1 chiều, xi lanh đơn khi vận hành vì nó là van tác dụng đơn.

Van thủy lực 3/2

Van thủy lực 3/2 là một thiết bị quan trọng trong hệ thống thủy lực, đơn giản và hiệu quả, thường được sử dụng để điều khiển xi lanh một chiều. Với thiết kế đơn giản, van này chỉ có 2 vị trí và 3 cánh cửa bao gồm 1 cánh cửa vào, 1 cánh cửa xả, 1 cánh cửa làm việc. Cấu trúc của van này cho phép nó hoạt động một cách hiệu quả trong việc chuyển động của các thiết bị cơ khí, đặc biệt là khi chỉ cần điều khiển một chiều của xi lanh.

Khi không có điện năng được cung cấp, cánh cửa vào sẽ đóng, cánh cửa xả và cánh cửa làm việc sẽ thông với nhau. Khi điện năng được cấp vào van, cánh cửa dầu vào sẽ mở ra, kết nối với cánh cửa làm việc, trong khi cánh cửa xả đóng lại. Quá trình này cho phép dầu thủy lực lưu thông vào xi lanh, tạo ra lực đẩy hoặc kéo, thúc đẩy chuyển động của xi lanh theo hướng mong muốn.

Bên cạnh các loại van thủy lực điện tử, người ta cũng sử dụng van thủy lực điều khiển bằng tay và van bi nhiều ngã để thích ứng với các ứng dụng, yêu cầu cụ thể của họ trong lĩnh vực công nghiệp, máy móc.

2.2 Van điều khiển áp suất (pressure controls valves)

Nhóm van thủy lực này có nhiệm vụ giữ ổn định áp suất, hạ áp để cung cấp áp suất ở mức quy định cho hoạt động của cả hệ thống.

Van an toàn thủy lực 

Van an toàn thủy lực, còn được biết đến với tên gọi van tràn thủy lực hoặc van xả tràn, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn cho các hệ thống thủy lực. Chức năng chính của loại van này là giới hạn mức áp suất lớn nhất của mạch thủy lực, ngăn chặn việc hệ thống bị quá tải, giúp người vận hành duy trì hiệu suất hoạt động của máy móc và thiết bị.

Khi hệ thống thủy lực hoạt động, van an toàn luôn ở trạng thái đóng. Tuy nhiên, nếu áp suất dầu ở đầu vào của van vượt quá mức quy định, van sẽ tự động mở ra. Khi van mở, dầu thủy lực sẽ được xả về thùng chứa hoặc hệ thống dự phòng, giảm áp suất trong mạch thủy lực. Quá trình xả áp này giúp tránh tình trạng quá tải, nguy cơ hỏng hóc hoặc hỏng hóc các thành phần trong hệ thống thủy lực, đồng thời đảm bảo rằng máy móc hoạt động ở mức áp suất an toàn.

Van cân bằng thủy lực 

Van cân bằng thủy lực được thiết kế để tạo ra áp suất nhằm cân bằng với một tải trọng hoặc trọng lượng, ngăn chặn việc di chuyển không mong muốn của các bộ phận trong hệ thống khi mạch thủy lực không hoạt động. Loại van này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì ổn định và an toàn của hệ thống thủy lực trong nhiều ứng dụng khác nhau.

Có hai loại van cân bằng thủy lực chính:

• Van Cân Bằng Có Điều Khiển: Loại van này được trang bị các thiết bị điều khiển để tự động điều chỉnh áp suất cân bằng dựa trên tải trọng hoặc yêu cầu cụ thể của hệ thống. Khi tải trọng thay đổi hoặc yêu cầu áp suất thay đổi, van cân bằng có điều khiển sẽ tự động điều chỉnh lưu lượng chất lỏng hoặc áp suất để duy trì cân bằng cần thiết.
• Van Cân Bằng Thông Thường: Đây là phiên bản đơn giản của van cân bằng thủy lực, không có chức năng điều khiển tự động. Loại van này hoạt động dựa trên nguyên lý cơ học và tạo ra áp suất cân bằng để ngăn chặn di chuyển không mong muốn trong hệ thống thủy lực. Người vận hành có thể thủ công điều chỉnh áp suất hoặc lưu lượng chất lỏng để cân bằng hệ thống khi cần thiết.

van giảm áp thủy lực 

Van giảm áp thủy lực được sử dụng đặc biệt trong các mạch phức tạp yêu cầu áp suất làm việc khác nhau từ cùng một nguồn chung. Chức năng chính của loại van này là giảm áp lực của hệ thống đến mức áp suất cần thiết, đảm bảo rằng áp suất ở đầu ra luôn duy trì ở giá trị thấp hơn so với áp suất định mức.

Trong các hệ thống thủy lực, việc duy trì áp suất ổn định là rất quan trọng để đảm bảo hoạt động chính xác và an toàn của các thiết bị, máy móc. Khi có sự biến động về áp suất, đặc biệt là trong các mạch thủy lực phức tạp, việc sử dụng van giảm áp trở nên cần thiết. Loại van này giúp điều chỉnh áp suất dầu thủy lực một cách chính xác và ổn định, đồng thời bảo vệ các thành phần của hệ thống khỏi tác động của áp suất quá lớn.

2.3 Van điều khiển dòng chảy (Van tiết lưu thủy lực – Flow control valves)

Van điều khiển dòng chảy, hay còn được gọi là van tiết lưu được thiết kế để hạn chế và điều chỉnh lưu lượng chất lỏng qua van, đáp ứng yêu cầu làm việc của hệ thống một cách chính xác, linh hoạt.

Chức năng chính của van điều khiển dòng chảy là tăng hoặc giảm độ mở tại điểm điều chỉnh, có thể được thực hiện thông qua việc vặn tay hoặc sử dụng điện từ, tùy thuộc vào yêu cầu cụ thể của ứng dụng. Bằng cách điều này, khách hàng hoặc người vận hành có khả năng kiểm soát tốc độ của các thiết bị như motor hoặc xi lanh thủy lực, giúp điều chỉnh chuyển động của các bộ phận trong hệ thống theo yêu cầu.

Trên thị trường, có các dòng van tiết lưu phổ biến bao gồm:

• Van Tiết Lưu Chỉnh: Đây là loại van có thể điều chỉnh được độ mở, giúp linh hoạt trong việc điều khiển lưu lượng chất lỏng. Người vận hành có thể tinh chỉnh van để đáp ứng các yêu cầu cụ thể về lưu lượng trong hệ thống.
• Van Tiết Lưu Thủy Lực 1 Chiều: Loại van này được thiết kế để chỉ cho phép chất lỏng lưu thông theo một hướng nhất định. Điều này giúp ngăn chặn ngược lưu và đảm bảo rằng chất lỏng chỉ di chuyển theo hướng mong muốn.

Trên đây là phân loại các dòng van thủy lực phổ biến được sử dụng nhiều nhất hiện nay. Nếu quý khách hàng còn điều gì phân vân về những thông tin trên, hãy liên hệ ngay với xe nâng toàn quốc qua hotline 0869981388 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.

3. Hướng dẫn lựa chọn và sử dụng van thủy lực 

khi sử dụng van thủy lực thì lựa chọn dòng sản phẩm chính xác, đúng nhu cầu luôn khiến khách hàng cảm thấy rất băn khoăn, mất thời gian. Nếu bạn sử dụng dòng van thủy lực không phù hợp có thể ảnh hưởng đến cả hệ thống bị sự cố, không hoạt động hoặc hư hỏng thiết bị. Điều này gây lãng phí, nguy hiểm cho người, xe và cả hàng hóa xung quanh.

Để lựa chọn được van thủy lực phù hợp, quý khách hàng cần lưu ý nhưng thông tin sau:

• Xác định được van cần tìm thuộc loại van phân phối, van điều khiển dòng chảy hay van áp suất. Trên mỗi thiết bị sẽ hiển thị đầy đủ các thông số như model, hãng sản xuất, sơ đồ đơn giản. Dựa vào những thông tin này, người sử dụng có thể xác định được kiểu điều khiển van.
• Nắm rõ được áp suất của van bao gồm: Áp suất làm việc, áp suất max (áp suất phá hủy). Việc đính tính van cần dựa trên áp suất vận hành của hệ thống.
• Tìm hiểu kỹ kích thước van. Nó ảnh hưởng rất lớn đến dòng lưu lượng qua van. Chúng ta nên dựa vào vận tốc để chọn kích thước. Kích thước van càng lớn thì trọng lượng van càng nặng nên cần phải chú ý để cân nhắc sao cho phù hợp nhất.
• Cuối cùng tham khảo giá bán và địa chỉ mua uy tín chính là điều mà khách hàng cần quan tâm.

Trên đây là những thông tin hữu ích về van thủy lực cho quý khách hàng tham khảo. Nó là phụ tùng quan trọng trong các thiết bị như xe nâng, xe cẩu, máy xúc… Lựa chọn van phù hợp, tương thích với thiết bị là điều mà quý khách hàng rất quan tâm. Nếu bạn còn điều gì băn khoăn về những thông tin trên hoặc có nhu cầu tìm hiểu về xe nâng như xe nâng dầu, xe nâng điện, xe nâng tay… hãy liên hệ ngay với xe nâng toàn quốc qua hotline 0869981388 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất.