Trục láp hay có tên gọi khác là cây láp là một trong những bộ phận rất quan trọng trong hệ thống di chuyển của xe. Nó có dạng hình trụ với nhiệm vụ truyền chuyển động quay từ bộ vi sai hoặc hộp số đến các trục của bánh xe. Dưới đây, cùng XE NÂNG TOÀN QUỐC tìm hiểu chi tiết về phụ tùng này.
I. Trục láp là gì?
Trục láp còn được gọi là trục lái, trục đuôi hay trục các đăng, là một thành phần quan trọng trong hệ thống truyền lực của xe. Trục láp có hình dạng trụ, nhiệm vụ chính của nó là truyền cơ khí điện và mô-men xoắn giữa các bộ phận của hệ thống truyền lực. Khi các bộ phận này không thể được liên kết trực tiếp do khoảng cách, trục láp sẽ đóng vai trò kết nối trung gian.
Cây láp là chi tiết trung gian nên cần phải được làm từ chất liệu bền, nhẹ, có khả năng chịu lực cao và tăng quán tính quay.
Trục lái được chia thành 2 loại chính:
- Trục đơn: Được sử dụng trên xe ô tô hoặc xe nâng có khoảng cách từ trục đến động cơ nhỏ. Thiết kế có thêm mối hàn ma sát để tăng chất lượng, sức mạnh của trục láp đơn. Trục này có thể được sản xuất từ nhôm nhằm mục đích có trọng lượng nhẹ, hoặc bằng thép để có độ bền cao.
- Trục hai ba mảnh: Được sử dụng nhằm hạn chế hư hỏng của trục truyền động do bị uốn ở tốc độ cao. Hệ thống trục này sử dụng cho xe dẫn động bốn bánh và các loại xe có khoảng cách giữa trục và động cơ lớn vì hệ thống giảm tốc độ bằng cách chia trục truyền động thành hai hoặc ba phần.
II. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của trục láp
1. Cấu tạo chi tiết của cây láp
Cây láp ô tô bao gồm các bộ phận cơ bản như sau:
- Ống: Có nhiệm vụ duy trì sự ổn định vị trí của đuôi xe trong quá trình xe phanh và tăng tốc, giúp kiểm soát và ổn định chuyển động của xe, đảm bảo hiệu suất vận hành và an toàn khi di chuyển.
- Mép bích: Giúp liên kết trục các đăng với các bộ phận hộp số, bộ vi sai, bộ truyền động. Bộ phận này được sử dụng để thực hiện liên kết trục các đăng với các bộ phận như: Bộ ngắt điện, bơm thủy lực và nhiều bộ phận khác của xe.
- Ổ trục giữa: Giúp liên kết hai phần của trục các đăng. Bằng cách này, ổ trục giữa đảm bảo được vị trí chính xác của những bộ phận trục truyền động và đồng thời giảm mức dao động điều hòa trong quá trình xe di chuyển.
- Khớp nối hay có tên gọi khác là khớp chữ U: Là bộ phận rất quan trọng của trục láp giúp kết nối trục quay của xe.
- Chốt chặn: Giúp giảm thiểu độ rung, tiếng ồn khi xe tăng tốc.
- Trục giữa: Là thành phần chính của trục truyền động, trục khớp liên kết với vỏ xe trên những ổ trục giữa.
- Chốt ống và chốt trượt: Sử dụng để kết nối trực tiếp với trục truyền động thông qua các khớp, đóng vai trò di chuyển ở trong ngoài hộp chuyển để đảm bảo nhiệm vụ cung cấp điện. Chốt ống xoay quanh các trục truyền động và bộ phận khớp chữ U.
- Trục hình ống: Được sử dụng để hiệu chỉnh hệ số khoảng cách giữa trục sau và hộp số.
Ngoài các bộ phận như trên, cây láp còn bao gồm một số các bộ phận khác như bộ giảm chấn xoắn, hệ thống chống bó cứng…
2. Nguyên lý hoạt động của trục láp
Cây láp là bộ phận có quan trọng nhận nhiệm vụ truyền mô men xoắn từ động cơ thông qua bộ vi sai hoặc hộp số. Để thực hiện được nhiệm vụ này, trục láp được thiết kế với các khớp không có sự thay đổi về vận tốc bên trong và cố định ở bên ngoài.
Trục láp truyền mô men xoắn từ bộ vi sai hoặc hộp số đến các bánh xe. Trục đầu vào truyền động và trục ra vỏ cầu sau nằm cùng mặt phẳng giúp trục láp kết nối với các trục này theo một góc nghiêng, đảm bảo truyền động hiệu quả ngay cả khi có sự thay đổi về góc độ.
Khi bánh xe tiếp xúc với bề mặt không bằng phẳng, hệ thống trục sau sẽ chuyển động lên xuống. Điều này dẫn đến sự giãn nở và nén của lò xo treo, từ đó thay đổi góc trục các đăng và trục đầu ra.
Nhờ vào sự thay đổi góc độ linh hoạt này, cây láp giúp xe duy trì ổn định, không bị lệch hướng khi di chuyển qua các địa hình không bằng phẳng.
III. Những dấu hiệu nhận biết trục láp gặp hư hỏng
Đây là bộ phận rất quan trọng trong hệ thống động cơ. Tuy nhiên, trong quá trình làm việc liên tục lâu dài, cây láp không thể tránh khỏi những hư hỏng, do đó, nếu nhận biết được dấu hiệu cây láp là gì khi bị hư hỏng sẽ giúp chủ xe có thể khắc phục nhanh chóng, tránh ảnh hưởng đến những bộ phận khác xung quanh.
Dưới đây là một số dấu hiệu cụ thể mà chủ xe có thể dễ dàng nhận biết:
1. Bánh răng trục láp bị gỉ sét
Dấu hiệu: Khi khởi động, xe xuất hiện những tiếng kêu to, lục cục, giật và ì máy hơn bình thường, thao tác ôm cua khó khăn là dấu hiệu thường thấy nhất khi bánh răng cây láp bị gỉ sét.
Nguyên nhân: Bộ phận này bị gỉ sét là do trong quá trình sử dụng, di chuyển liên tục trong vùng ngập nước, hoặc vệ sinh xe không đúng cách khiến nước tràn vào khoang láp, đọng lại, không làm khô kịp thời khiến oxy hóa bánh răng.
2. Bánh răng truyền động và các khớp đồng tốc bị ăn mòn
Dấu hiệu: Hiện tượng xe xuất hiện tiếng kêu cụp cụp khi ôm cua
Nguyên nhân:
Các bộ phận bên trong cây láp như bánh răng, khớp đồng tốc khi vận hành liên tục chịu lực ma sát và trọng tải nặng của xe cùng hàng hóa. Chính vì vậy, mặc dù cây láp có độ bền cao tuy nhiên, sau một thời gian liên tục vận hành, khó có thể tránh khỏi tình trạng bị mài mòn và hỏng hóc. Hơn nữa, nếu trong quá trình làm việc không được bôi trơn hoặc dầu bôi trơn bị lẫn cặn bẩn sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới độ bền của nó.
Khi bánh răng và các khớp đồng tốc bị mài mòn, dẫn tới hiện tượng bị rơ, gây va đạp giữa các bánh răng, tạo tiếng kêu và giảm hiệu suất vận hành. Nếu tình trạng này liên tục kéo dài có thể gây vỡ, mẻ bánh răng, khiến xe không thể di chuyển được.
3. Một số hỏng hóc khác thường gặp
Cây láp bị hỏng: Dấu hiệu của tình trạng này tương tự như khi bánh răng bị mòn. Khi cây láp bị lỏng, xe sẽ xuất hiện tiếng kêu cụp cụp và to hơn khi chạy thẳng.
Chảy mỡ trục láp: Bộ phận này có tác dụng bôi trơn vòng bi, là loại chuyên dụng. Nếu không được sử dụng đúng loại sẽ chảy hết ra ngoài theo khe cửa chụp cao su, gây ảnh hưởng đến khả năng vận hành của những bộ phận khác, gây mòn.
Vỏ cây láp bị rách: Bộ phận này được làm bằng cao su, vì vậy sau một khoảng thời gian sử dụng có thể bị rách do cọ sát. Khi vỏ bị rách, người lái cần thay thế mới ngay để tránh tình trạng đất cát chui vào bên trong ổ láp, gây ma sát, mài mòn hết các chi tiết bên trong.
Nếu các bộ phận bên trong trục láp gặp sự cố như vậy, chủ xe có thể xử lý bằng các phương án như sau:
- Thay dầu mỡ bôi trơn
- Thay vỏ trục láp
- Thay mới cây láp.
Trục láp là bộ phận quan trọng liên quan đến khả năng vận hành của thiết bị. Trong trường hợp nó gặp hư hỏng hoặc có vấn đề, bạn nên tiến hành thăm khám, bảo dưỡng, thay thế ngay tránh ảnh hưởng đến các bộ phận khác khi di chuyển.
Ngoài những thông tin như trên, nếu quý khách hàng có nhu cầu tìm hiểu về xe nâng hoặc phụ tùng xe nâng, hãy liên hệ ngay với XE NÂNG TOÀN QUỐC qua hotline 0869981388 để được đội ngũ chuyên viên kinh doanh của chúng tôi hỗ trợ và tư vấn nhanh nhất.
