Tổng phanh xe nâng: 7 dấu hiệu nhận biết khi gặp sự cố

Tổng phanh xe nâng là bộ phận đảm bảo an toàn tối đa cho thiết bị trong quá trình vận hành của xe nhất là trong những trường hợp khẩn cấp, điều chỉnh tốc độ di chuyển của xe, giúp xe di chuyển chậm lại. Tuy nhiên, sau một thời gian dài sử dụng liên tục, tổng phanh có thể bị hao mòn, thậm chí hỏng hóc cần thay thế bảo dưỡng, định kỳ, thường xuyên. Dưới đây, cùng xe nâng toàn quốc tìm hiểu chi tiết về tổng phanh, các dấu hiệu cho biết nó bị hỏng và các bước thay thế an toàn, chính xác.

1. Tổng phanh là gì?

Tổng phanh là hệ thống cơ cấu trong ô tô có nhiệm vụ tạo ra lực phanh bằng cách sử dụng áp suất thủy lực để dừng lại hoặc giảm tốc độ của xe. Hệ thống này tăng cường tính an toàn trong việc điều khiển và dừng xe. Trong phần lớn các xe ô tô hiện đại, tổng phanh được chia thành hai mạch thủy lực độc lập, mỗi mạch cung cấp lực phanh cho một cặp bánh xe thường là bánh chéo.

Khi người lái đạp chân xuống pedal phanh, hệ thống tổng phanh sẽ tạo ra áp suất thủy lực trong các mạch phanh. Tổng phanh thường bao gồm một xi lanh chứa hai piston. Piston sơ cấp sẽ được ép vào để tạo ra áp suất thủy lực trong mạch thứ nhất. Nếu lực phanh cần thêm mạnh hơn, piston thứ cấp sẽ được ép vào để tạo thêm áp suất thủy lực trong mạch phanh thứ hai.

Sự độc lập giữa hai mạch thủy lực trong tổng phanh giúp đảm bảo rằng nếu một trong hai mạch bị hỏng, hệ thống vẫn hoạt động với mạch còn lại, giúp dừng xe an toàn. Điều này làm tăng tính tin cậy của hệ thống phanh, vì nguy cơ mất phanh hoàn toàn sẽ giảm đi.

2. Cấu tạo của tổng phanh 

Tổng phanh, hay còn gọi là xi lanh phanh chính, trong xe nâng có cấu tạo gồm hai bộ phận chính: thân xi lanh và piston. Cấu tạo này có các thành phần sau:

• Thân xi lanh: Thân xi lanh là một bộ phận quan trọng của tổng phanh được lắp đặt và kết nối với các đường ống dầu. Những đường ống này chuyển dầu thủy lực từ thân xi lanh đến xi lanh phụ tại các bánh xe.
• Piston: Tổng phanh bao gồm hai piston, và chúng có nhiệm vụ quan trọng trong quá trình làm việc của hệ thống phanh. Hai piston này thường được sắp xếp song song với nhau. Khi hệ thống phanh hoạt động, các piston này đẩy dầu phanh theo một hướng cụ thể, tạo ra áp lực thủy lực. Áp lực này được truyền từ thân xi lanh thông qua đường ống dầu tới xi lanh phụ ở các bánh xe.

Khi áp lực thủy lực từ piston được truyền tới xi lanh phụ ở bánh xe, các bộ phận phanh như guốc phanh hoặc má phanh sẽ được ép vào tang trống hoặc đĩa phanh tùy thuộc vào thiết kế của hệ thống. Việc này tạo ra ma sát giữa bộ phận phanh, tang trống hoặc đĩa phanh, giúp hãm tốc độ quay của bánh xe và dừng lại xe nâng.

3. Nguyên lý hoạt động của tổng phanh 

Hệ thống phanh xe nâng hoạt động theo nguyên tắc chung: Lực cơ học từ việc đạp phanh chân tác động trực tiếp lên dòng thủy lực áp suất cao tạo ra lực cơ học hãm bánh xe giúp xe di chuyển chậm hoặc dừng lại. Theo đó, tổng phanh xe nâng kết hợp cùng các bộ phận khác vận hành theo nguyên lý sau:

3.1 Khi đạp bàn đạp phanh

Người sử dụng đạp bàn đạp phanh, bắt đầu quá trình hoạt động của hệ thống phanh. Khi bàn đạp phanh được đạp xuống, piston số 1 di chuyển sang hướng trái. Khiến cho cuppen phanh (được đặt trong xi lanh phanh) bịt kín cửa bù ngăn đường dầu từ bình chứa. Điều này ngăn cản dầu thoát ra và duy trì áp suất trong hệ thống.

Piston số 1 tiếp tục bị đẩy sang trái, tạo ra áp suất dầu tăng lên trong xi lanh phanh. Áp suất dầu tạo ra lực nén, được truyền tới các bánh sau của xe nâng. Đồng thời, piston số 2 cũng di chuyển sang hướng trái. Hành động này khiến áp suất dầu tác động lên xi lanh bánh trước.

Với áp suất dầu tác động từ piston số 2, xi lanh bánh trước thực hiện hành động tác động lên guốc phanh hoặc má phanh. Quá trình này tạo ra ma sát giữa guốc phanh/má phanh và tang trống hoặc đĩa phanh tùy thuộc vào thiết kế của hệ thống. Ma sát này làm giảm tốc độ quay của bánh xe.

3.2 Khi nhả bàn đạp phanh

Người sử dụng nhả bàn đạp phanh, bắt đầu quá trình nới lỏng hệ thống phanh. Khi bàn đạp phanh được nhả ra, áp suất dầu trong xi lanh bánh xe vẫn còn tồn tại. Đồng thời, lực lò xo hồi vị (nếu có) trong hệ thống cũng bắt đầu tác động. Cả hai yếu tố này đồng thời đẩy các piston về phía bên phải.

Dầu từ xi lanh bánh xe không hồi về ngay lập tức xi lanh chính. Thay vào đó, dầu từ bình chứa dầu sẽ điền vào heo thắng của xe nâng thông qua các lỗ. Quá trình này giúp duy trì áp suất và dầu trong hệ thống, tạo điều kiện cho việc giữ được khả năng phanh.

Khi piston trở về vị trí ban đầu do tác động của lực lò xo hồi vị, áp lực dầu trong xi lanh bánh xe sẽ tác động để đẩy dầu trở về bình chứa thông qua các cửa bù. Quá trình này làm giảm áp suất trong xi lanh chính.

3.3 Khi không đạp phanh 

Ở trạng thái này, cuppen của cả piston số 1 và piston số 2 nằm giữa cửa vào và cửa bù trong xi lanh phanh. Điều này tạo một đường thông hơi giữa xi lanh phanh và bình chứa dầu, làm cho dầu thủy lực có thể lưu thông qua.

Trong xi lanh chính, có một bulong hãm được bố trí. Bulong này đóng vai trò chống lại lực lò xo số 2, ngăn không cho piston số 2 di chuyển sang phải.

Với bulong hãm chặn đứng chuyển động của piston số 2, tổng phanh không tạo ra áp suất thủy lực tác động tới các bộ phận khác trong hệ thống. Không có lực nén tạo ra, các bộ phận phanh như guốc phanh/má phanh không tác động lên tang trống hoặc đĩa phanh. Điều này giữ cho bánh xe quay với tốc độ ổn định.

4. Các triệu chứng báo hiệu tổng phanh có vấn đề 

Tổng phanh xe nâng hay còn được gọi là xy-lanh chính là bộ phận quan trọng trong hệ thống vận hành của xe nâng. Tuy nhiên khi nó bắt đầu trở nên cũ hoặc có dấu hiệu hỏng hóc, quý khách hàng cần bảo trì và thay mới ngay nhằm đảm bảo được hiệu suất tốt nhất của xe. Bạn nên kiểm tra hệ thống phanh ngay lập tức nếu phát hiện các vấn đề dưới đây:

4.1 Đèn cảnh báo

Khi hệ thống phanh gặp vấn đề, có một số dấu hiệu cảnh báo thường xuất hiện để thông báo cho người lái về tình trạng không bình thường của hệ thống:

• Dấu hiệu đầu tiên và dễ nhận biết nhất là khi đèn báo hệ thống phanh bật sáng trên bảng táp-lô. Đèn này thông báo cho người lái rằng có vấn đề đang xảy ra trong tổng phanh. Tuy nhiên, đèn báo này không chỉ định cụ thể vấn đề mà bao gồm tất cả các vấn đề có thể xảy ra trong hệ thống này.
• Nếu đèn báo ABS (Hệ thống chống bó cứng phanh) bật sáng, có khả năng nguyên nhân là do tổng phanh gặp vấn đề. ABS thường liên quan đến việc điều chỉnh phanh để tránh tình trạng bó cứng bánh xe trong quá trình phanh. Nếu tổng phanh hoạt động không đúng cách, nó có thể gây ra tình trạng báo đèn ABS sáng.

4.2 Chảy dầu phanh 

Hiện tượng chảy dầu phanh là một vấn đề quan trọng trong hệ thống phanh của xe nâng, ảnh hưởng đến khả năng giảm tốc và an toàn khi lái xe. Hệ thống phanh của xe nâng hoạt động bằng cách sử dụng áp suất dầu để chuyển đổi từ năng lượng cơ học thành năng lượng nhiệt, qua đó làm cho xe chậm lại hoặc dừng lại. Trong đó, xy-lanh chính chịu trách nhiệm phân phối áp suất dầu đến các bộ phận phanh.

Để đảm bảo hệ thống phanh hoạt động trơn tru và an toàn, việc cung cấp đủ lượng dầu thắng là rất quan trọng. Lượng dầu cần thiết được cung cấp vào bình chứa dầu và từ đó được phân phối đến các bộ phận phanh, bao gồm cả xy-lanh chính. Xy-lanh chính có nhiệm vụ tạo ra áp suất dầu để kích hoạt các bộ phận phanh, làm cho bánh xe chậm lại hoặc dừng lại khi cần.

Tuy nhiên, nếu xuất hiện dấu hiệu chảy dầu hoặc bình chứa dầu báo mức thấp, điều này có thể cho thấy có vấn đề xảy ra trong hệ thống phanh. Việc chảy dầu có thể là do rò rỉ hoặc hỏng hóc tại các phần của hệ thống phanh, gây mất áp suất và làm ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của phanh. Khi mức dầu thấp, áp suất dầu không đủ để hoạt động hiệu quả, dẫn đến việc xe có thể không giảm tốc hoặc dừng lại đúng cách, gây nguy hiểm cho người lái và nguồn nhân lực xung quanh.

4.3 Chân phanh mềm 

Khi chân phanh của xe nâng có cảm giác mềm hơn bình thường điều này báo hiệu cho bạn biết rằng bộ tổng phanh có thể đang gặp vấn đề. Tình trạng này xảy ra do áp suất dầu phanh không đủ. Để khắc phục hiện tượng này, khách hàng nên kiểm tra gioăng cao su giữa trợ lực phanh và tổng phanh nối liền với bộ phận này. Nếu cần hãy thay thế và bảo dưỡng để đảm bảo tốt hiệu suất của bộ phận xy-lanh chính.

4.4 Dầu thắng chứa cặn

Tình trạng dầu thắng chứa cặn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất tổng phanh của xe. Khi các chi tiết cao su trong hệ thống phanh bị rơ mòn, dầu phanh có thể bị bẩn hơn do sự kết hợp của dầu, bụi bẩn và vụn cao su. Các chi tiết cao su trong hệ thống phanh không chỉ giữ cho dầu không bị rò rỉ ra ngoài môi trường mỗi khi phanh, mà còn ngăn chặn bụi bẩn và tạp chất từ môi trường bên ngoài xâm nhập vào hệ thống.

Khi dầu phanh bị bẩn, nó sẽ mất đi tính năng làm việc hiệu quả và tạo áp suất cần thiết. Mức áp suất không đủ có thể dẫn đến việc hệ thống phanh không thể hoạt động đúng cách, làm cho việc giảm tốc độ và dừng xe trở nên khó khăn hơn. Trong một tình huống khẩn cấp, việc không thể phanh đúng cách có thể gây ra nguy hiểm lớn cho người lái, hành khách và các phương tiện xung quanh.

4.5 Chân phanh không phản hồi về vị trí cũ

Một dấu hiệu khác giúp bạn có thể nhận biết tổng phanh gặp vấn đề đó chính là bàn đạp phanh không trở về vị trí cũ sau khi sử dụng đạp phanh hoặc về rất chậm. Triệu chứng này cho thấy chân phanh đang gặp vấn đề, bạn cần ngay lập tức kiểm tra toàn bộ hệ thống xy-lanh chính đặc biệt là bộ trợ lực, thay thế chúng để đảm bảo an toàn nếu cần thiết.

4.6 Lực phanh không đều 

Tổng phanh thường được thiết kế với hai đường dầu riêng biệt, giúp phân phối lực phanh đến các bánh xe một cách cân đối. Mục đích của việc này là đảm bảo rằng trong trường hợp một đường dầu bị hỏng, hệ thống vẫn có thể hoạt động thông qua đường dầu còn lại. Điều này giúp tránh tình trạng mất phanh hoàn toàn trên cả bốn bánh xe.

Hệ thống ống dẫn dầu phanh thường được kết nối theo hai mạch chính:

• Mạch dầu thẳng: Kết nối với hai bánh trước và hai bánh sau theo một cặp. Nếu một trong các mạch này gặp vấn đề, một cặp bánh xe sẽ bị ảnh hưởng.
• Mạch dầu chéo: Kết nối một bánh trước và một bánh sau bên còn lại. Trong trường hợp một mạch dầu thẳng bị hỏng, mạch dầu chéo sẽ là lựa chọn còn lại để hoạt động.

Khi một trong hai mạch dầu bị hỏng, mà bạn cảm nhận được là lực phanh không đều và có cảm giác chệch lái, điều này có thể chỉ ra rằng hệ thống phanh đang gặp vấn đề và cần được kiểm tra sửa chữa.

4.7 Má phanh không đều

Một dấu hiệu mà bạn dễ nhận thấy khi tổng phanh bị hư chính là má phanh bị mòn, không đều. Nguyên nhân chính dẫn tới vấn đề này chính là hệ thống chia dầu và mạch dầu làm việc không đúng dẫn đến áp lực phanh không đều ở mỗi bánh xe. Điều này dẫn đến xe nâng hoạt động không ổn định, gây mất an toàn cho hàng hóa, người lái và nguồn nhân lực xung quanh.

Trên đây là những dấu hiệu cho thấy tổng phanh xe nâng đang gặp vấn đề hư hỏng cần bảo trì hoặc thay thế. Nếu bạn còn phân vân gì về những thông tin trên, hãy liên hệ ngay với xe nâng toà quốc qua hotline 0869981388 để được hỗ trợ chi tiết.

5. Thay thế tổng phanh cần lưu ý vấn đề gì?

Việc thay thế tổng phanh xe nâng không quá phức tạp nhưng cần người thực hiện có kỹ năng, kiến thức, kinh nghiệm để thực hiện một cách chính xác, đảm bảo an toàn, không ảnh hưởng tới những bộ phận khác trong hệ thống. Bạn nên lưu ý một số vấn đề như sau:

• Chọn mua tổng phanh chính hãng
• Trang bị đồ bảo hộ cho người thay thế tổng phanh
• Xả hết dầu cũ và khí và ống dẫn dầu
• Kiểm tra khả năng phanh sau khi thay thế

Tùy từng thiết bị xe nâng khác nhau mà có thể lựa chọn hệ thống phanh phù hợp. Nếu bạn có nhu cầu mua tổng phanh xe nâng nói riêng và phụ tùng xe nâng nói chung, quý khách hàng vui lòng liên hệ để hotline 0869 981 388 được các chuyên gia của xe nâng toàn quốc tư vấn chi tiết.